Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie sposobu finansowania zadań samorządu terytorialnego z zakresu działalności kulturalnej

   Ostatnimi czasy dochodzą do nas wyrazy zaniepokojenia związane ze sposobem finansowania zadań samorządu terytorialnego z zakresu działalności kulturalnej. Środowisko kulturalne Łodzi sygnalizuje poważne problemy związane z interpretacją art. 43 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z tym artykułem, jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje na zadania objęte mecenatem państwa w dziedzinie kultury, w szczególności na dofinansowanie programów realizowanych przez instytucje filmowe i instytucje kultury przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego w dniu 1 stycznia 1999 r. W porównaniu z poprzednio obowiązującym stanem prawnym jednostki samorządu tylko ˝mogą otrzymywać˝, a nie ˝otrzymują˝ (jak stanowił art. 70 ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej).

   Można więc mówić o pogorszeniu sytuacji samorządowych instytucji kultury, zwłaszcza że jednocześnie - biorąc pod uwagę poprzednio obowiązujące przepisy - zwiększył się zakres potencjalnych dotacjobiorców, gdyż dodano do ich kręgu także instytucje filmowe.

   Duże zastrzeżenia budzi także projekt rozporządzenia Rady Ministrów, wydanego na podstawie wspomnianego wyżej art. 43 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Tytuł projektowanego rozporządzenia mówi o określeniu zakresu zadań objętych mecenatem państwa w dziedzinie kultury, wykonywanych przez instytucje filmowe i instytucje kultury, których organizatorem lub organem założycielskim jest jednostka samorządu terytorialnego, w tym zadań objętych programami realizowanymi przez instytucje filmowe i instytucje kultury, które zostały przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego w dniu 1 stycznia 1999 r. Zwraca uwagę niekonsekwencja projektodawcy, gdyż tytuł w pierwszej kolejności wymienia instytucje kultury i instytucje filmowe, podczas gdy według art. 43 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego podmioty te są wymienione jako egzemplifikacja zadań kultury objętych mecenatem państwa.

   Sformułowania użyte w wyżej wymienionych aktach prawnych mogą spowodować również zupełny brak finansowania zadań kultury z budżetu. Wystarczy zajrzeć do ustawy budżetowej na rok 2004, gdzie w rezerwie celowej zapisane jest ˝dofinansowanie bieżących zadań własnych samorządów związanych z prowadzeniem instytucji kultury, przejętych z dniem 1 stycznia 1999 r.˝. Terminologia użyta w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i projekcie rozporządzenia nie przystaje do sformułowań używanych w ustawie budżetowej.

   Obrazu bałaganu i niekonsekwencji dopełnia fakt, że w zasadzie identyczny zakres działań, jakie zawierają przepisy dotyczące finansowania samorządowych instytucji kultury, znajduje się w rozporządzeniu Ministra Kultury z dnia 18 lipca 2003 r. w sprawie warunków promowania i wspierania zadań z zakresu kultury, finansowanych lub dofinansowywanych ze środków pochodzących z dopłat do stawek w grach stanowiących monopol Państwa, trybu składania wniosków oraz przekazywania środków na realizację zadań i ich rozliczenia. Podmioty, które złożyły przed 1 listopada 2003 r. stosowne wnioski, do dnia dzisiejszego nie wiedzą, jakie środki zostaną przyznane na realizację zadań z zakresu kultury.

   W związku z powyższym mamy do Pana Ministra następujące pytania:

   - Czy jednostki samorządu terytorialnego mają zagwarantowane środki finansowe konieczne do realizowania zadań z zakresu kultury?

   - Czy Ministerstwo Kultury podejmuje jakiekolwiek działania, mające ukrócić chaos legislacyjny w zakresie finansowania samorządowych instytucji kultury?

   - Czy Ministerstwo Kultury może wyjaśnić, o jakie instytucje filmowe chodzi ustawodawcy w art. 43 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i dlaczego zostały one wymienione na pierwszym miejscu w rozporządzeniu Rady Ministrów dotyczącym zakresu zadań objętych mecenatem państwa w dziedzinie kultury?

   - Czy Ministerstwo Kultury może przedstawić listę instytucji filmowych przejętych przez samorządy po 1 stycznia 1999 roku?

   Posłowie Elżbieta Więcławska-Sauk

   i Jacek Sauk

   Warszawa, dnia 15 marca 2004 r.