Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie niedotrzymania przez rząd umowy społecznej podpisanej 8 lutego 1999 r. z centralami związków rolniczych i organizacjami społeczno-zawodowymi rolników

   Panie Premierze! Dziś mijają dwa lata od podpisania ˝Protokołu z rozmów˝, który był rezultatem długotrwałych i bardzo trudnych rozmów central związków rolniczych i organizacji społeczno-zawodowych rolników, tj.: Krajowego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych, NSZZ Rolników Indywidualnych ˝Solidarność˝ i Związku Zawodowego Rolników ˝Samoobrona˝ z upoważnionym przez pana premiera zespołem rządowym. Przypominam, że rozmowy te prowadziliśmy w trakcie ogromnego rozgoryczenia i oburzenia polskiej wsi wyrażanego w formie ogólnopolskiego protestu rolników spowodowanego brakiem skutecznej reakcji rządu na:

   - dramatyczną sytuację ekonomiczną, produkcyjną i społeczną rolnika polskiego i wsi,

   - gwałtowny spadek opłacalności produkcji rolnictwa i pogłębiający się dysparytet dochodów rolników,

   - niedostateczną ochronę rodzimego rynku rolnego przed nadmiernym importem dotowanej żywności i brak instrumentów wspierających eksport polskich produktów rolnych,

   - nieprawidłowy przebieg prywatyzacji polskiego przemysłu rolno-spożywczego grożący wyprzedażą go w ręce obcego kapitału i eliminacją polskich producentów,

   - gwałtownie poszerzające się bezrobocie i obszary biedy na wsi, a w tysiącach rodzin nawet ubóstwa,

   - pogłębiającą się nierówność szans w dostępie mieszkańców wsi do edukacji na wszystkich szczeblach opieki i kształcenia (od przedszkoda do profesora), kultury, do placówek służby zdrowia i innych usług publicznych.

   Wszystkie te i wiele innych niezwykle ważnych kwestii dla rolnictwa i wsi były przedmiotem długotrwałych negocjacji związkowo-rządowych, a wynegocjowany zakres działań rządu i terminy ich wykonania zostały zawarte w ˝Protokole z rozmów˝. Trzeba też pamiętać, że podpisanie tego dokumentu, traktowanego jako umowa społeczna, było warunkiem zakończenia powszechnego wówczas buntu chłopskiego.

   Podkreślam te fakty dlatego, że uczestniczyłam wówczas wraz z kierownictwem mojego KZRKiOR w tych negocjacjach i wiem, jak bardzo staraliśmy się, aby zapisać w ˝Protokole z rozmów˝ to, co będzie w całości przez rząd wykonane. Traktowaliśmy te ustalenia jako minimum tego, co trzeba bezwzględnie zrobić, by nie pozwolić na pogłębianie się zapaści cywilizacyjnej wsi, dalszy upadek rolnictwa i poszerzanie obszarów biedy na wsi. Podpisałam ten dokument w imieniu mojego związku z nadzieją, że zawarte w nim ustalenia będą potraktowane przez rząd z całą powagą, wyrazem czego będzie ich zrealizowanie w uzgodnionym zakresie i terminach.

   Z wielką przykrością muszę stwierdzić, że tak się niestety nie stało. Duża ich część pozostała na papierze, miast być w realizacji. Oto kilka przykładów.

   Nie rozwiązano zasadniczego problemu rolnictwa, jakim jest poprawa opłacalności produkcji rolniczej i odbudowa dochodów rolników. Nie wprowadzono systemowych rozwiązań w zakresie obniżenia kosztów produkcji poprzez wprowadzenie paliwa rolniczego i obniżenie podatku od nieruchomości dla podmiotów gospodarczych świadczących usługi dla rolnictwa. Nie zabezpieczono w budżecie państwa zarówno na 2000 r., jak i na 2001 r. nakładów na rolnictwo i gospodarkę żywnościową w wysokości co najmniej 3% wydatków budżetu (bez środków SAPARD, kredytu z Banku Światowego i środków przeznaczonych na finansowanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników wypłacanych przez KRUS). Nie zabezpieczono również niezbędnych nakładów na realizację zadań w obszarze polityki społecznej państwa wobec wsi. Wręcz przeciwnie, ograniczono środki w tegorocznym budżecie państwa na te cele. Nie zwiększono także dostępu do środków finansowych w formie pożyczek, kredytów i poręczeń dla małych i średnich przedsiębiorstw działających na obszarach wiejskich. Nie zrealizowano również ustaleń dotyczących prywatyzacji otoczenia rolnictwa i zagwarantowania rolnikom pakietu kontrolnego akcji w prywatyzowanych przedsiębiorstwach. Nie wypracowano i nie wdrożono jednolitego kryterium dochodowego z działalności rolniczej, od którego zależy możliwość uzyskania świadczeń socjalnych, co uniemożliwia dzieciom rolników korzystanie z ulg za pobyt w internatach, akademikach, za wyżywienie w stołówkach i wielu innych świadczeń socjalnych na równi z ich rówieśnikami pochodzącymi z rodzin pracowniczych.

   Przytoczyłam tu tylko część niezrealizowanych ustaleń zawartych w ˝Protokole z rozmów˝. Powyższe fakty, a nade wszystko głęboka troska o jak najszybsze ˝wyrwanie˝ rolnictwa i wsi z narastającego kryzysu ekonomiczno-produkcyjnego i społecznego, zmuszają mnie do zwrócenia się do pana premiera z pytaniami:

   1. Dlaczego do dziś nie zostały zrealizowane ustalenia zawarte w ˝Protokole z rozmów˝ z 8 lutego 1999 r.?

   2. Jakie działania podejmie rząd w celu pełnej realizacji zadań wynikających z ˝Protokołu z rozmów˝?

   3. Na czym polega priorytet dla rolnictwa i wsi w polityce gospodarczej i społecznej rządu pana premiera?

   Z poważaniem

   Poseł Zofia Grzebisz-Nowicka

   Warszawa, dnia 8 lutego 2001 r.