Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie likwidacji części wojskowych komend uzupełnień

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Zbigniewa Janowskiego w sprawie likwidacji części wojskowych komend uzupełnień (1010), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Gruntowne przeobrażenia polskiej armii dokonywane są na podstawie postanowień ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu sił zbrojnych RP w latach 2001-2006 (DzU nr 76, poz. 804, z późn. zm.). Zachodzące radykalne przekształcenia we wszystkich rodzajach sił zbrojnych RP oraz usytuowanie terenowych organów administracji wojskowej (TOAW) wśród organów administracji publicznej w państwie jako organów administracji rządowej niezespolonej wymuszają także potrzebę dokonania zmian w wojewódzkich sztabach wojskowych (WSzW) i wojskowych komendach uzupełnień (WKU).

   Planowane zmiany w terytorialnym zasięgu działania wojskowych komend uzupełnień są wynikiem prac powołanego decyzją nr 10/MON ministra obrony narodowej z dnia 19 stycznia 2001 r. zespołu do oceny efektywności funkcjonowania terenowych organów administracji wojskowej. Przedmiotowy zespół dokonał analizy i oceny funkcjonowania WSzW i WKU. Na tej podstawie określono docelowe zadania i kompetencje, sprecyzowano zmiany w terytorialnym zasięgu działania WKU oraz ich liczbę, ustalono liczbę powiatów przyporządkowanych poszczególnym wojskowym komendom uzupełnień. Opracowano projekty nowych (dostosowanych do zmieniających się warunków) struktur organizacyjno-etatowych WSzW i WKU, a także możliwości zmiany części stanowisk wojskowych na stanowiska pracowników wojska.

   W wyniku działalności zespołu sformułowano całościową koncepcję reformy WSzW i WKU. Jednym z wniosków było m.in. stworzenie zasadniczej grupy WKU (ok. 80%) o względnie wyrównanym obciążeniu zadaniami oraz porównywalnych kosztach ich realizacji. Została również wstępnie wyselekcjonowana grupa WKU do szczegółowego zbadania pod kątem możliwości dokonania zmian organizacyjnych (do rozformowania włącznie). W celu potwierdzenia zasadności podjętych ustaleń przeprowadzono ich weryfikację w terenie (badanie warunków lokalowych, potrzeb remontowych, połączeń komunikacyjnych itd.). Wszystko to razem pozwoliło na wytypowanie do rozformowania z ogólnej liczby 139 siedemnastu wojskowych komend uzupełnień w terminie do dnia 31 grudnia 2002 r., wśród których znalazła się również WKU w Hrubieszowie. Ustalono, iż powiat hrubieszowski i tomaszewski zostanie przekazany do administrowania przez WKU w Zamościu.

   Biorąc natomiast pod uwagę społeczny aspekt wprowadzanych zmian, pozwolę sobie wyjaśnić, iż w przewidzianych do likwidacji wojskowych komendach uzupełnień obecnie pełni służbę 241 żołnierzy zawodowych oraz zatrudnionych jest 125 pracowników wojska. Żołnierze zawodowi, którzy utracą stanowiska służbowe i nie nabędą pełnych uprawnień emerytalnych, dotyczy to ok. 188 żołnierzy, ale zadeklarują dyspozycyjność do dalszego pełnienia służby wojskowej, w miarę istniejących możliwości otrzymają propozycje wyznaczenia ich na nowe stanowiska w jednostkach wojskowych, które są po procesach reorganizacyjnych i gwarantują pewną stabilność. W przypadku oficerów, w związku ze znacznym zmniejszeniem tego korpusu osobowego w siłach zbrojnych, istnieje możliwość przeniesienia części z nich do rezerwy kadrowej na okres do 3 lat. Pisemna odmowa przyjęcia proponowanego nowego stanowiska służbowego lub przeniesienia do rezerwy kadrowej - potwierdzająca brak dyspozycyjności - stanowi podstawę do wszczęcia procedury wypowiedzenia stosunku służbowego przez organ wojskowy i w konsekwencji zwolnienia z zawodowej służby wojskowej po upływie 9-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Należy ponadto wskazać, iż zwalniana kadra zawodowa może być zatrudniana z uwzględnieniem pierwszeństwa w korpusie służby cywilnej na podstawie znowelizowanego art. 21 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (DzU z 1999 r. nr 49, poz. 483, z późn. zm.).

   Odnosząc się z kolei do pracowników cywilnych zatrudnionych w wojskowych komendach uzupełnień, pragnę zaznaczyć, że zostanie zwiększona liczba stanowisk etatowych przewidzianych dla pracowników wojska - członków korpusu służby cywilnej - o ok. 1320. Umożliwi to zatrudnienie pracowników wojska z rozformowywanych WKU, o ile wyrażą zgodę na przyjęcie stanowiska w innym sąsiednim WKU. W tym kontekście trudno zatem mówić, że zmiany systemowe w administracji wojskowej przyczynią się do wzrostu bezrobocia lub wydatków na cele socjalne.

   Niemniej uprzejmie wyjaśniam, że spośród osób zatrudnionych w likwidowanych WKU jedynie dwie osoby osiągnęły wiek i staż pracy uprawniający do emerytury, kolejnych 6 osób może skorzystać z możliwości wcześniejszego przejścia na emeryturę, natomiast 27 osób spełnia warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Ze służby w WKU nie zostanie zwolniony żaden żołnierz, który nie nabyłby prawa do chociażby częściowej emerytury wojskowej.

   Niech wolno mi będzie nadmienić, że proces rozformowania wojskowych komend uzupełnień nie został jeszcze uruchomiony i przedstawione powyżej dane liczbowe, do czasu jego pełnego zakończenia, mogą się zmienić. Na uwagę zasługuje natomiast fakt, iż aktualnie nastąpił wzrost liczby wniosków w sprawie przeniesienia służbowego do pobliskich jednostek wojskowych; wnioski te są kierowane przez żołnierzy zawodowych z przewidywanych do rozformowania WKU. Należy jednak mieć na uwadze to, że dotychczasowe doświadczenia wskazują, iż zdecydowana większość (ok. 70%) chorążych i podoficerów z rozformowywanych jednostek nie jest skłonna do zmiany garnizonu i odmawia przyjęcia innego stanowiska służbowego, licząc na znalezienie zatrudnienia na cywilnym rynku pracy.

   Pozwolę sobie także zapewnić pana marszałka, że wszelkie decyzje dotyczące rozformowania konkretnej wojskowej komendy uzupełnień zapadają po rozpatrzeniu zarówno aspektów społecznych, jak i ekonomicznych. Jednakże minister obrony narodowej musi kierować się przede wszystkim potrzebą obniżenia kosztów utrzymywania administracji wojskowej i dostosowania jej do nowych struktur sił zbrojnych RP. Dlatego też w ramach prac nad opracowaniem ˝Planu rozwoju sił zbrojnych RP w latach 2003-2008˝ przewidziano przeprowadzenie kolejnej oceny efektywności funkcjonowania WSzW i WKU, której głównym zadaniem będzie dokonanie oszacowania skutków przeprowadzanej reformy tychże komend.

   Ponadto pragnę zauważyć, iż realizowana reforma WSzW i WKU jako organów rządowej administracji niezespolonej wpisuje się w program rządu RP. Premier Leszek Miller w swoim exposé podkreślił konieczność ograniczenia administracji i uczynienia państwa tańszym i sprawniejszym, co znalazło również odzwierciedlenie w jego wystąpieniu w dniu 7 stycznia 2002 r. na odprawie koordynacyjno-zadaniowej kierowniczej kadry Ministerstwa Obrony Narodowej i sił zbrojnych RP.

   Przekazując powyższe wyjaśnienia, pozwolę sobie żywić nadzieję, iż przyjmie je pan marszałek ze zrozumieniem.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Jerzy Szmajdziński

   Warszawa, dnia 6 maja 2002 r.