Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie przekształcenia Ogólnopolskiego Centrum Edukacji Niestacjonarnej w Krajowy Ośrodek Rozwoju Programów Szkolnych

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do interpelacji pani poseł Danuty Grabowskiej z dnia 4 lipca br. w sprawie przekształcenia Ogólnopolskiego Centrum Edukacji Niestacjonarnej w Krajowy Ośrodek Rozwoju Programów Szkolnych, uprzejmie proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.

   Po wprowadzeniu pluralizmu oferty programów i podręczników oraz przekazanie do kompetencji szkół i nauczycieli decyzji o wyborze programów, a zwłaszcza po umożliwieniu wprowadzania do użytku w szkołach programów tworzonych przez samych nauczycieli, niezbędne stało się powołanie wyspecjalizowanej placówki o zasięgu krajowym, która w sposób kompleksowy podjęłaby problem przygotowania nauczycieli do funkcjonowania w nowym systemie programowym. Decyzją nr 99 ministra edukacji narodowej z dnia 18 marca 1999 r. powierzono OCEN zajęcie się wyżej wspomnianą problematyką.

   Koncepcja rozwoju kształcenia ustawicznego, w tym jednej z form, jaką jest kształcenie niestacjonarne, ukierunkowana jest na decentralizację. Tendencja ta, od pewnego czasu postulowana, znalazła swój wyraz w Memorandum dotyczącym kształcenia ustawicznego - dokumencie roboczym Komisji Wspólnot Europejskich. Czytamy w nim, że strategia na rzecz kształcenia ustawicznego powinna mieć na celu między innymi ˝dbanie o to, by możliwości kształcenia ustawicznego znajdowały się jak najbliżej uczniów, najlepiej w ich własnych społecznościach...˝.

   Dalecy jesteśmy od tego, by pomniejszać znaczenie edukacji ustawicznej, ale podzielając przekonanie Komisji Wspólnot Europejskich uważamy, że powinna być realizowana w najbardziej dostępny sposób. W realiach oświatowych naszego kraju forma kształcenia ustawicznego, jaką jest kształcenie niestacjonarne, największe możliwości rozwoju posiada poprzez sieć centrów kształcenia ustawicznego, których aktualnie funkcjonuje około 100. Placówki te, posiadając rozeznanie co do potrzeb edukacyjnych ludności w danym regionie, mogą najlepiej dostosować ofertę edukacyjną, wykorzystując wszystkie możliwe formy i techniki kształcenia i doskonalenia. Centra kształcenia ustawicznego w Bytomiu, w Toruniu i w Krośnie w szerszym zakresie realizują już nauczanie na odległość.

   Powyższe argumenty dały podstawę do podpisania Decyzji nr 24 z dnia 30 maja br. w sprawie przekształcenia Ogólnopolskiego Centrum Edukacji Niestacjonarnej w Krajowy ośrodek Rozwoju Programów Szkolnych, która to decyzja zakończyła proces tworzenia nowej placówki doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym.

   Zgodnie z głównymi kierunkami działania, KORPS będzie gromadził dane dotyczące programów nauczania do kształcenia ogólnego, ich autorów i recenzentów, będzie także służył Ministerstwu Edukacji niezbędnymi informacjami z tego zakresu. Ponadto, w celu stworzenia właściwych warunków przyszłym twórcom programów, KORPS będzie udostępniał zainteresowanym wszystkie niezbędne zbiory informacji dotyczące programów nauczania, publikował różnego rodzaju katalogi i informatory oraz redagował odpowiednie strony w internecie. Stałym zadaniem KORPS będzie obsługa rzeczoznawców rekomendujących ministrowi edukacji nowe programy oraz podręczniki szkolne. KORPS będzie też organizował stałe formy współdziałania rzeczoznawców programów oraz podręczników do kształcenia ogólnego, a także umożliwiał zainteresowanym nauczycielom uzyskanie indywidualnej konsultacji w sprawach dotyczących tworzenia własnego programu.

   Zgromadzona w KORPS wiedza na temat programów nauczania służyć będzie całemu środowisku oświatowemu, które w myśl założeń reformy uzyskało w tej dziedzinie bardzo dużą autonomię. Podejmowanie racjonalnych decyzji na temat wyboru programów nauczania wymaga, aby nauczyciele (zespoły nauczycielskie) posiadali odpowiednią wiedzę, tak na temat istniejącej oferty programów, jak i kryteriów, jakimi należy się kierować dokonując wyboru. Nauczyciele, którzy zamierzają opracować własny program, powinni mieć ponadto ułatwiony dostęp do informacji na temat zasad tworzenia programów i możliwości uzyskania pomocy merytorycznej w tym zakresie. Osoby sprawujące nadzór nad placówkami oświatowymi potrzebują wiedzy o tym, jak należy interpretować i oceniać programową działalność szkół. Wiedza dotycząca spraw związanych z programami nauczania w szkole będzie w różnych formach upowszechniana przez KORPS. Oprócz działalności informacyjnej, która powinna objąć swoim zasięgiem bardzo szeroki kręg odbiorców, prowadzona będzie działalność szkoleniowa. Podstawowym partnerem KORPS w organizowaniu szkoleń z tego zakresu będą usytuowane w województwach samorządowych placówki doskonalenia nauczycieli.

   Krajowy Ośrodek Rozwoju Programów Szkolnych wypełni lukę, która powstała po zlikwidowaniu na początku lat dziewięćdziesiątych Instytutu Programów Szkolnych. Jednakże, w odróżnieniu od tamtego instytutu, którego podstawowym zadaniem było przygotowywanie nowych programów, KORPS będzie instytucją, której główna funkcja polegać będzie na animowaniu i wspomaganiu procesu powstawania nowych programów tworzonych przez osoby i zespoły pracujące w różnych instytucjach, w tym w szczególności twórcze zespoły nauczycielskie w szkołach. Tak więc KORPS będzie pobudzał, wzmacniał i ukierunkowywał istniejące w polskim środowisku oświatowym energie twórcze oraz organizował współpracę osób i środowisk zainteresowanych tworzeniem nowych programów, nie będzie natomiast ich autorem.

   Po wprowadzeniu reformy niezmiernie ważnym zadaniem stało się monitorowanie tego, co jest wprowadzane do użytku w szkołach. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi w szkole może powstać wiele nowych programów. Ktoś musi obserwować to zjawisko zarówno w celu promowania najlepszych pomysłów, jak i po to, aby minister edukacji miał odpowiednie rozeznanie w sytuacji i mógł podejmować odpowiednie decyzje. Powołanie Krajowego Ośrodka Rozwoju Programów Szkolnych oznacza więc stworzenie odpowiedniego do przemian, jakie zaszły w systemie oświaty, instrumenty pośredniego sterowania programową działalnością polskiego szkolnictwa.

   Mam nadzieję, że powyżej przedstawione przesłanki uzna pani poseł Danuta Grabowska za wystarczające wyjaśnienie podjęcia Decyzji nr 24.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Wojciech Książek

   Warszawa, dnia 20 lipca 2001 r.