Odpowiedź na interpelację w sprawie zadłużeń zakładów opieki społecznej powstałych w okresie od 15 do 31 grudnia 1998 r.
  W odpowiedzi na interpelację pani Barbary Hyli-Makowskiej, posłanki na Sejm RP, w sprawie zadłużenia zakładów opieki zdrowotnej oraz wypłaty trzynastej pensji pracownikom tych zakładów, przesłaną pismem z dnia 21 maja (SPS-0202-1965/99), z upoważnienia prezesa Rady Ministrów uprzejmie informuję, że:
  Zobowiązania zaciągnięte przez zakłady opieki zdrowotnej przed ich przekształceniem w samodzielne zakłady (mimo, że termin płatności faktur wyznaczony był na koniec grudnia) są zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - zobowiązaniami skarbu państwa. Reprezentantem skarbu państwa odnośnie do zobowiązań byłych zakładów opieki zdrowotnej jest wojewoda właściwy terytorialnie, natomiast zobowiązania powstałe w zakładach opieki zdrowotnej po ich usamodzielnieniu są zobowiązaniami tych zakładów.
  W związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 października 1998 r. w sprawie wymagań i kryteriów, jakim powinni odpowiadać świadczeniodawcy, oraz zasad i trybu zawierania umów ze świadczeniodawcami na pierwszy rok działalności kas chorych (DzU nr 134, poz. 873 ze zm.), które jest podstawą prawną regulującą sposób wypłaty trzynastki, świadczeniodawcy podpisywali aneks do umów zawartych z kasami chorych na 1999 r. Aneks był warunkiem przekazania przez kasy chorych publicznym samodzielnym zakładom opieki zdrowotnej, które uzyskały samodzielność po dniu 1 stycznia 1998 r., zwiększonej kwoty transzy pieniężnej, z przeznaczeniem na wypłaty dodatkowego rocznego wynagrodzenia dla pracowników sfery budżetowej za okres do momentu uzyskania samodzielności.
  Analiza danych przedstawiona kasom chorych, poprzedzająca podpisanie aneksu, miała ocenić, czy wśród kosztów stanowiących podstawę ustalania wartości wynagrodzenia za świadczenia zdrowotne kasa chorych kalkulowała w ub. roku nakłady ponoszone przez publiczne ZOZ na trzynastki.
  W większości przypadków w kwotach kontraktu zawartego między kasami chorych a samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej uwzględnione są środki na wypłatę dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 1998 r., o którym mowa w ustawie z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (DzU nr 160, poz. 1080 ze zm.). Przy czym nie ma tu znaczenia fakt, na który powołują się niejednokrotnie pracodawcy, że w kontraktach nie wyszczególniono dodatkowych środków na wypłatę trzynastki za 1998 r. jako składnika kosztów (podobnie jak nie wyszczególnia się innych pozycji kosztów rzeczowych czy osobowych związanych z funkcjonowaniem zakładu opieki zdrowotnej), ponieważ nie jest to dotacja budżetowa w podziałem na paragrafy, tylko cena obejmująca wszystkie składniki kosztów, które powinny być uwzględnione przez zakład opieki zdrowotnej na podstawie kosztów ubiegłego roku.
  Aby umożliwić pracodawcom jednorazową wypłatę trzynastki, kasy chorych przekazywały na podstawie aneksu zwiększoną zaliczkę w wysokości umożliwiającej pokrycie tych wypłat ze środków finansowych pochodzących z pożyczki budżetu państwa, uzyskanej na działalność kas w okresie 2 tygodni lutego 1999 r. Zwiększona kwota zaliczki nie oznaczała jednak dodatkowych środków zwiększających wartość kontraktu; stwarzała jedynie możliwość zachowania ciągłości finansowej zakładu. Z tego względu oczywisty jest ich zwrot w formie miesięcznych spłat, tak że w efekcie kwota wynegocjowanego kontraktu nie ulega zmianie.
  Tylko w przypadkach, w których analiza danych wykazuje, że kasa chorych w planie finansowym nie uwzględniła nakładów ponoszonych przez samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej na trzynastkę w roku ubiegłym, w aneksie zostaje zwiększona kwota należna świadczeniodawcy o wartość dodatkowego wynagrodzenia rocznego za rok 1998, bez konieczności jej zwrotu.
  Od momentu uzyskania samodzielności publiczne zakłady opieki zdrowotnej nie są jednostkami sfery budżetowej zobowiązanymi do stosowania przepisów ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej. Posiadając osobowość prawną i swobodę gospodarowania własnymi środkami i uzykiwanymi przychodami, same podejmują decyzje dotyczące m.in. wypłaty pracownikom dodatkowego rocznego wynagrodzenia (które wliczane są w koszty świadczeń zdrowotnych finansowanych przez kasy chorych oraz wykonywanych na zlecenie innych podmiotów). Jeśli więc przewiduje się kontynuację wypłaty trzynastki na podstawie regulaminu wynagrodzenia czy też zakładowego układu zbiorowego, musi być ona finansowana z własnych środków, stosownie do przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, ponieważ przepisy ustawy budżetowej nie mają tu zastosowania.
  Jednocześnie uprzejmie informuję, że wyżej cytowane rozporządzenie, które wzbudza tyle kontrowersji i protestów w środowiskach związanych z ochroną zdrowia, jest, do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, do którego zostało zaskarżone przez Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy, obowiązującym aktem prawnym.
  Z poważaniem
  Podsekretarz stanu
  Anna Knysok
  Warszawa, dnia 28 czerwca 1999 r.
- Odpowiedź na interpelację w sprawie likwidacji części wojskowych komend uzupełnień
- Interpelacja w sprawie pomocy chorym dotkniętym schorzeniami reumatycznymi
- Interpelacja w sprawie uproszczenia warunków rejestracji grup producentów rolnych
- Interpelacja w sprawie pobierania dodatkowych opłat za usługi przewodników w muzeach
- Interpelacja w sprawie oceny funkcjonowania i konieczności nowelizacji Kodeksu spółek handlowych