Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne dla osób pobierających zasiłek stały lub okresowy gwarantowany z pomocy społecznej

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Józefa Wiadernego z dnia 27 maja 1999 r. w sprawie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne dla osób pobierających zasiłek stały lub zasiłek okresowy gwarantowany z pomocy społecznej, przesłaną przy piśmie z dnia 2 czerwca 1999 r. (znak: SPS-0202-2013/99), uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

   Wprowadzenie z dniem 1 stycznia 1999 r. zasady, zgodnie z którą składki na ubezpieczenie społeczne finansują z własnych środków zarówno płatnicy składek, jak i ubezpieczeni, spowodowało konieczność ˝uskładkowienia˝ wynagrodzeń na zasadach analogicznych jak przeprowadzone w 1992 r. ich ˝ubruttowienie˝. Operacji tej poddana została również kwota najniższego wynagrodzenia, które - po przeliczeniu - od dnia 1 stycznia 1999 r. wynosi 650 zł. W wyniku przeprowadzonych zmian pojęcie ˝wynagrodzenie˝ obejmuje od 1 stycznia br. także składki na ubezpieczenia społeczne opłacane ze środków pracownika. Jeżeli dla jakichkolwiek celów niezbędne jest ustalenie wynagrodzenia pomniejszonego o składki, to odpowiednia norma prawna wyraźnie to stanowi.

   Przykładem może być przepis art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (w brzmieniu ustalonym przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118). Przepis ten stanowi: ˝do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przyjmuje się wynagrodzenie po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia społeczne˝. Dlatego też nie podzielam poglądu pana posła Józefa Wiadernego, że występują dwie kwoty najniższego wynagrodzenia. Najniższe wynagrodzenie jest jedno, wynosi obecnie 650 zł. Równocześnie najniższe wynagrodzenie po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia społeczne wynosi obecnie 528 zł.

   Nie podzielam również poglądu, jakoby ogłoszone po przeliczeniu najniższe wynagrodzenie miało dotyczyć wyłącznie osób, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU nr 137, poz. 887, z późn. zm.). Ograniczenie to nie wynika z norm omawianej ustawy. Ustawa - przepisem art. 110 ust. 4 - zobowiązała jedynie ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do ogłoszenia wysokości najniższego wynagrodzenia pracowników po przeliczeniu w taki sposób, aby po potrąceniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe nie było ono niższe niż przed przeliczeniem. Minister pracy i polityki socjalnej delegację tę wykonał w dniu 23 grudnia ub. r.

   Ponieważ żaden przepis nie ogranicza przypadków, w których przeliczone najniższe wynagrodzenie ma być stosowane, jest ono stosowane zawsze, gdy przepis mówi o najniższym wynagrodzeniu. W szczególności kwota 650 zł jest stosowana przy ustalaniu podstawy wymiaru składek dla niektórych grup ubezpieczonych. Wśród nich występują: żołnierze niezawodowi w służbie czynnej, osoby przebywające na urlopie wychowawczym, duchowni, małżonkowie dyplomatów, studenci, osoby sprawujące opiekę pielęgnacyjną, osoby pobierające zasiłek stały lub gwarantowany zasiłek okresowy z pomocy społecznej.

   Niezależnie od względów formalnoprawnych przedstawione w interpelacji stanowisko budzi poważne wątpliwości merytoryczne. Nie można bowiem zapominać o związku, jaki istnieje pomiędzy wysokością opłacanych składek oraz wysokością uzyskanych w przyszłości emerytur i rent. Przedstawiony wniosek mógłby być odebrany przez związki zawodowe, w tym zapewne także przez OPZZ, jako ograniczenie uprawnień emerytalnych omawianej grupy osób.

   Sekretarz Stanu

   Ewa Lewicka

   Warszawa, dnia 11 czerwca 1999 r.