Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wdrożenia systemu POMOST

   W odpowiedzi na interpelację pani poseł Marii Gajeckiej-Bożek w sprawie wdrożenia systemu POMOST, pozwalam sobie przedstawić krótką informację nt. dotychczasowych prac nad systemem i najbliższych planów w jego wdrażaniu.

   Zgodnie z pierwotną koncepcją budowy systemu informatycznego dla pomocy społecznej w Polsce, zawartą w dokumencie otwarcia z dnia 19 marca 1996 r., ogłoszono dwa przetargi na:

   1) wykonanie i dostawę oprogramowania,

   2) dostawę sprzętu komputerowego.

   W dniu 25 kwietnia 1996 r. podpisano dwa kontrakty na wykonanie i dostawę oprogramowania (POMOST) z firmami: Sieciowe Systemy Informacyjne SA (2Si, dawniej Techmex International) z Katowic oraz ComputerLand Oddział Kraków (CLK). Obie firmy miały opracować oprogramowanie wg jednakowych wymagań MPiPS, a następnie dostarczyć je do jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (jops) w różnych obszarach kraju: ˝Si - 60% jops, CLK - 40% jops.

   W dniu 7 maja 1997 r. podpisano kontrakt na dostawę sprzętu komputerowego do jops z firmą BULL SA. W okresie od lipca 1997 r. do końca stycznia 1998 r. firma BULL SA dostarczyła i zainstalowała prawie 6 tys. komputerów i 3,5 tys. drukarek w 2587 lokalizacjach na terenie kraju.

   Ze względu na zmiany legislacyjne oraz niedopracowanie oprogramowania, nie zostały dotrzymane pierwotnie zakładane terminy dostaw oprogramowania. W okresie od kwietnia 1996 r. do końca 1998 r. miały miejsce trzykrotnie zmiany ustawy o pomocy społecznej (14 czerwca 1996 r., 6 grudnia 1996 r., 27 czerwca 1997 r.) oraz nastąpiła obecna reforma administracyjna i ustrojowa (ustawy z dnia: 18 lipca 1998 r., 24 lipca 1998 r., 13 października 1998 r.).

   W tym czasie oprogramowanie było wielokrotnie testowane na zgodność z wymaganiami MPiPS. I tak przeprowadzono testy wstępne w przypadku firmy:

   1) 2Si - czterokrotnie;

   2) CLK - pięciokrotnie.

   W marcu 1998 r. zostały wprowadzone zmiany do dokumentu otwarcia (zmiany w sposobie realizacji, zatwierdzone w dniu 16 marca 1998 r.). Ostatnie testy wstępne przeprowadzono w marcu-kwietniu 1998 r. i na ich podstawie został wybrany tylko jeden dostawca oprogramowania, tzn. firma ComputerLand O/Kraków. Z drugą firmą (2Si) kontrakt został rozwiązany w maju 1998 r.

   Zgodnie z decyzją podjętą w MPiPS w dniu 10 września 1998 r. oprogramowanie POMOST zostało dostarczone przez firmę ComputerLand do wszystkich byłych wojewódzkich zespołów pomocy społecznej w ilości odpowiadającej liczbie jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w terminie październik - połowa grudnia 1998 r. Dostarczone oprogramowanie zostało zainstalowane przez firmę ComputerLand w 15% jops należących do reprezentatywnej próby losowej (RPL) wszystkich ośrodków pomocy społecznej opracowanej w MPiPS. Pozostałe instalacje (85%), zgodnie ze ˝Strategią i planem wdrożeń SI POMOST˝ oraz zawartymi w roku 1997 ze wszystkimi byłymi wojewodami porozumieniami, miały zostać przeprowadzone siłami własnymi poszczególnych województw.

   Pragnę zwrócić uwagę, że do końca 1998 r. w każdym wojewódzkim zespole pomocy społecznej istniała komórka koordynująca proces wdrożeń systemu POMOST, na czele z koordynatorem wdrożeń. Do końca ub. r. zostało przeszkolonych 270 szkoleniowców - trenerów mających szkolić użytkowników końcowych (średnio 5 osób na województwo) oraz 50 instalatorów systemu.

   Do końca kwietnia 1999 r. zostały zebrane sprawozdania z następujących województw: kujawsko-pomorskiego, lubuskiego, opolskiego, podkarpackiego, podlaskiego, pomorskiego, śląskiego, świętokrzyskiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego; brak informacji z pięciu pozostałych województw (dolnośląskie, lubelskie, łódzkie, małopolskie, mazowieckie). Na tej podstawie można stwierdzić, że w jedenastu ww. województwach:

   1) dostarczono oprogramowanie do 95% ośrodków pomocy społecznej (tj. 54% wszystkich jops);

   2) zainstalowano oprogramowanie w 58% ośrodków pomocy społecznej (połowa to instalacje wykonane przez firmę ComputerLand, pozostałe - siłami własnymi województw);

   3) pracę w systemie POMOST w pełnym zakresie rozpoczęło niecałe 3% ośrodków;

   4) 18% ośrodków wykorzystuje oprogramowanie wyłącznie w celach szkoleniowych;

   5) 37% ośrodków nie wykorzystuje zainstalowanego oprogramowania.

   Przyczyny tego stanu są wielorakie i można je podzielić na:

   - zewnętrzne: reformy ustrojowe; braki budżetowe; zbyt małe wsparcie finansowe (tylko 15% instalacji i przeszkolenie 270 osób zakupione u dostawcy oprogramowania);

   - wewnętrzne: brak wojewódzkich planów wdrożeń; nieprzygotowanie zespołów wdrożeniowych; brak wojewódzkiego systemu szkoleń.

   W wyniku reformy administracyjnej ilość ośrodków pomocy społecznej w każdym województwie wzrosła, czasem znacznie. Oznacza to większe obciążenie wojewódzkiego administratora SI POMOST w stosunku do stanu poprzedniego. Niektóre województwa sygnalizują konieczność otrzymania z MPiPS dodatkowych środków finansowych, ˝którymi nie dysponuje ani wojewoda, ani ośrodki˝. W najbiedniejszych regionach kraju zarówno wojewoda, jak i gminy nie będą w stanie sfinansować ze środków własnych wdrożeń systemu, jak to zakładano początkowo.

   W tej sytuacji wydaje się wskazane wsparcie finansowe, tak aby umożliwiło ono wdrożenie systemu w ośrodkach pomocy społecznej, tzn. na poziomie gminy. Podstawową przeszkodą we wdrażaniu systemu jest brak przeszkolenia użytkowników końcowych (UK) i ten element procesu wdrażania systemu należy wspierać w pierwszej kolejności. Dofinansowanie szkoleń UK musi być ściśle związane z następującym po szkoleniu wdrożeniu systemu w danym ośrodku.

   Bardzo ważna, z punktu widzenia przyszłego funkcjonowania systemu (uniknięcie monopolu), jest możliwość udostępnienia rynku dla innych firm, które obok ComputerLandu będą chciały zaoferować swoją wersję systemu informatycznego dla pomocy społecznej. W planach MPiPS znajduje się (przełom czerwca i lipca br.) ogłoszenie wymagań dla systemu, które każda zainteresowana firma będzie musiała uwzględnić w swoim produkcie, by ten, po homologacji przez odpowiednią komórkę w MPiPS, mógł być oferowany na rynku.

   Minister

   Longin Komołowski

   Warszawa, dnia 4 maja 1999 r.